Driehoekskunde is een begrip dat door psycholoog Chiel Egbers in de zorg is geïntroduceerd. Hij zag veel onbegrip bij begeleiders voor ouders en het werd zijn missie om hen voor te houden hoe belangrijk het is om samen te werken in de driehoek. En dat het vooral belangrijk is om elkaars positie goed te begrijpen.

Ik praat hierover met Alja van Maanen en Rina de Kluijver. Zij vormen een driehoek samen met de achtjarige Nova, een meisje met Rett-syndroom. Alja is haar moeder, Rina haar persoonlijk begeleidster op De Kleine Oase in Zwijndrecht.

Kunnen Alja en Rina een voorbeeld geven van een goede samenwerking in de driehoek? Is er met Nova weleens iets voorgevallen waarbij je kon zien dat Alja en Rina, ieder vanuit hun eigen expertise, samen tot een goede oplossing kwamen?

Alja en Rina kijken elkaar aan.
Alja: “Jij belde een keer omdat Nova flinke onrust liet zien, omdat ze waarschijnlijk pijn had.”
Rina weet precies wat Alja bedoelt.
“Ja, het was gedrag dat ik helemaal niet kende van Nova. Ik was benieuwd of Alja het kende. We lieten een filmpje zien. Nova had het duidelijk niet prettig.”
 “Toen ben ik maar gekomen,” zegt Alja. “En hebben we samen geprobeerd om erachter te komen wat er nu aan de hand was.”

Zingen

De fysiotherapeut onderzocht Nova en kon aangeven waar ze pijn moest hebben. Vanuit haar ervaring wist Rina dat zingen wel troostend kon zijn voor Nova. Maar Alja kreeg meer en meer het gevoel: hier is serieus iets aan de hand. Het niet-pluisgevoel. Er werd zelfs voor de zekerheid een arts ingeschakeld. Gelukkig werd de pijn uiteindelijk minder en werd Nova rustiger.
De oorzaak van Nova’s ongewone gedrag was een ander kind dat haar pijn had gedaan en de begeleiding had dat niet kunnen voorkomen.
Rina: “Dan krijg ik als begeleider wel een schuldgevoel. Je weet dat er in de groepsdynamiek dingen kunnen gebeuren maar eigenlijk vind je dat zoiets niet mag voorkomen. En dan moet je eerlijk zijn. Open en eerlijk, ook over je eigen gevoelens.”

Botsende belangen

Dat brengt ons op wat een bedreiging kan zijn voor een goede samenwerking in de driehoek: conflicterende belangen tussen ouders.
Rina: “Ja. Het ene kind gilt bijvoorbeeld veel en het andere kind heeft daar last van. Dat heeft z’n weerslag op jouw relatie met die ouders. Daar probeer je dan in alle redelijkheid over te praten. Elk kind zit daar met een beperking, zeg je dan. Je bent bezig het in goede banen te leiden, zo open en eerlijk als je maar kan. Maar soms houd je een gevoel van falen. Want je snapt heel goed hoe naar het is als jouw kind last heeft van een bepaalde groepsdynamiek.”
 

Het netwerk: belangrijk én kwetsbaar

Hoe zit het eigenlijk in het eigen systeem van de ouder, wil ik weten van Alja. Zij heeft nog haar ouders, haar twee andere meiden van 11 en 14 jaar, haar partner en andere familie die ook allemaal hun eigen verdriet hebben.

Deze vraagt raakt Alja.
“Mijn ouders maken zich zorgen over mij én over Nova. Zij worden dubbel getroffen. De ouders van mijn man zijn er helaas niet meer. En de zussen van Nova, hoe ziet hun toekomst eruit? Worden zij beperkt in hun toekomstplannen? Ik wil dat niet maar ik kan het ook niet uitsluiten. Ik heb een broer die 10 jaar jonger is dan ik, hij geeft ook veel om Nova, maar wordt nu ook zelf vader. Dat hele netwerk om Nova is zó belangrijk, maar ik wil mensen ook niet belasten. En mijn ouders, ja. Ik spaar mijn moeder soms wel een beetje. Ik zeg niet alles waar ik me zorgen over maak.”

Alja heeft even een herstelmomentje nodig. Dan zegt ze:
“Mijn moeder heeft toch maar mooi geleerd hoe ze sondevoeding moet geven. Eerst vond ze dat eng, maar ze wilde het toch leren. Zó lief, en fijn voor mij!”

 

Over de auteur

Ernst-Timmer.jpg
Ernst Timmer is schrijver van literair proza. Jarenlang heeft hij als ambulant woonbegeleider voor de Gemiva-SVG Groep gewerkt, nu is hij webredacteur.


Ernst wil de veerkracht laten zien van de cliënten en medewerkers. Hij praat met hen over hun leven en werk. In korte stukjes vertel hij wat hij in telefoongesprekken te horen krijgt.